Rehabilitacja narodowa

Babcia wracała z Krynicy-Zdroju jakby trochę innym człowiekiem. Nie że odmienionym, nie – to nie była przemiana duchowa ani żadna tania metafizyka. Raczej jakby coś w niej się wyprostowało. Coś, co przez lata było przykurczone, skręcone napięciem, niepewnością, ciężarem. Trzymała w rękach plastikowy woreczek z maścią rozgrzewającą i ulotką z ćwiczeniami oddechowymi. Tyle zostało z dwóch tygodni ciszy, z porannego gimnastykowania się w cieniu świerków i wieczornych rozmów przy ziołowej herbacie. W głosie miała znowu coś miękkiego. Po prostu wracała do siebie. Jak kraj.

To był jej trzeci turnus rehabilitacyjny w górach. Za każdym razem powtarzała, że jedzie „dla zdrowia”, ale czuło się, że chodzi o coś więcej. O spokój. O oderwanie się od tego wszystkiego, co dzień po dniu ciąży na plecach – rachunki, polityka, sąsiadka, która za głośno ogląda telewizję. Tam, w sanatorium, to wszystko się rozmywało. Woda miała właściwości lecznicze. Czas – jeszcze bardziej.

Słuchałem jej opowieści z uważnością, której zwykle brakowało. Może dlatego, że kiedy babcia mówiła o basenie z ciepłą wodą siarczkową, o ćwiczeniach równowagi, o cichym chrapaniu współlokatorki, ja słyszałem coś więcej. Słyszałem opowieść o Polsce. O kraju, który – podobnie jak ona – co chwila musi „dochodzić do siebie”. Po zmianie ustroju. Po pandemii. Po inflacji. Po kolejnych zawirowaniach, które zrywają nas z rytmu. I choć nikt tego oficjalnie tak nie nazywa, my wszyscy od lat jesteśmy na jakimś narodowym turnusie rehabilitacyjnym. W górach, nad morzem, w mieście – gdziekolwiek. Grunt, że próbujemy znowu stanąć na nogi.

Pamiętam dokładnie, jak wyglądało „dochodzenie do siebie” po 1989 roku. Gospodarka wybuchła jak korek z butelki szampana – euforia, ale też niepewność. Ludzie kupowali, sprzedawali, zamieniali mieszkania, tracili pracę i znajdowali ją znowu. Nikt nie mówił o terapii, ale wszyscy czuli, że coś trzeba w sobie poustawiać od nowa. Nowy rytm, nowe tempo, nowa wiara w to, że warto wstawać z łóżka. Po kryzysie finansowym w 2008 znów zaczęliśmy się rehabilitować – tym razem zaufanie do banków, do państwa, do przyszłości.

Potem przyszła pandemia. I wtedy naprawdę poczuliśmy, czym jest fizyczne i psychiczne unieruchomienie. Zamknięci w domach, w swoich głowach, zdezorientowani. Jak po wypadku. Trzeba było na nowo nauczyć się chodzić do sklepu, rozmawiać z ludźmi, dotykać klamek. Wszyscy w maseczkach, z dezynfekcją w kieszeni i paranoją pod powieką. Znów: powolna odbudowa zaufania. Do siebie nawzajem. Do tego, że świat nie zniknie. A kiedy zniknęły obostrzenia – wtedy, nie wcześniej – zaczęła się rehabilitacja.

Nie trwała długo. Już za chwilę wjechała inflacja, w rytmie, którego nie powstydziłby się stary radziecki pociąg – wolno, chrzęszcząc, ale nieubłaganie. Produkty drożały, a my zaczęliśmy chodzić po sklepach z kalkulatorem w głowie. To była nowa forma ćwiczeń: jak kupić mleko, chleb i godność w jednym zestawie. Znowu przyszła potrzeba naprawy, powrotu do równowagi. Kto miał dzieci, uczył się liczyć obniżki. Kto miał kredyt, uczył się oddychać. Kto miał tylko siebie – uczył się być dzielnym. Każdy z nas na własnej ścieżce fizjoterapii, w ramach większego programu: rehabilitacja narodowa.

I wtedy babcia wróciła z Krynicy. Zadowolona. Nawet jeśli wciąż lekko utykała, mówiła z takim spokojem, że wszystko inne traciło ostrość. „Nie wszystko da się naprawić – powiedziała – ale wszystko można jakoś opatrzyć.” I może właśnie o to chodzi. Nie o cudowne ozdrowienie, tylko o codzienną pracę nad tym, co się nie domyka. Polska nie potrzebuje rewolucji. Potrzebuje systematycznej terapii.

Patrzę na nią teraz, jak powoli schodzi po schodach, trzymając się barierki. Noga jeszcze boli, ale głowa pracuje lepiej niż kiedykolwiek. Tak samo nasz kraj – może i się potyka, może ciągle coś mu dolega, ale wciąż idzie. Uczy się chodzić inaczej. Może wolniej, może ostrożniej. Ale jednak. Ręka oparta na barierce Unii Europejskiej, noga próbująca ominąć nierówność w postaci populizmu, a w sercu jakaś cicha nadzieja, że to wszystko ma sens. Że znowu damy radę.

Turnus rehabilitacyjny w górach to jedno z tych doświadczeń, które zostają na długo. Nie z powodu masażu czy kąpieli siarkowych. Zostaje w człowieku przekonanie, że można się podnieść. Że ból jest przejściowy. Że ciało pamięta – ale można je nauczyć nowych wzorców. Polska też się tego uczy. Po każdym kryzysie, po każdej zapaści, po każdej politycznej kontuzji. Nie od razu, nie w spektakularny sposób, ale krok po kroku.

Babcia mówi, że najtrudniejsze są poranki. Bo wtedy ciało jeszcze nie wie, że można. Ale kiedy już się ruszysz – choćby na milimetr – wszystko zaczyna płynąć. Krew, myśli, energia. Może tak właśnie jest z nami wszystkimi. Może ten kraj, choć tak często budzi się obolały i zdezorientowany, też uczy się tego pierwszego porannego ruchu. Z cichym przekonaniem, że mimo wszystko – warto.

I może to wystarczy. Nie wielka zmiana, nie rewolucja. Tylko świadomość, że proces leczenia trwa. Że jeszcze nie jesteśmy na mecie, ale już nie jesteśmy na początku. Że rehabilitacja narodowa to coś więcej niż metafora – to stan ducha. Taki, w którym każdy oddech, każdy krok, każdy wysiłek jest ważny. I nawet jeśli nikt nie bije brawa, nawet jeśli nie ma efektownych podsumowań, to my po prostu idziemy dalej.

Tak jak babcia. Z maścią rozgrzewającą, z zeszytem ćwiczeń i nową nadzieją w oczach.

Redaktor Zewnetrzny

Powiązane wpisy:

​Sucha skóra twarzy – skąd się bierze? Czy białe złoto uczula? Fakty i mity o alergiach na metale szlachetne Makijaż oczu – klucz do wyrazistego spojrzenia Kropla, która zmienia wszystko. Dlaczego serum to pielęgnacyjny game-changer? Jak zostać specjalistką od pielęgnacji własnej cery? Porozmawiajmy o retinolu… Kiedy zacząć, jak stosować, czego unikać?